Met een oproep via de Antilliaanse internet TV zender www.nosteve.com smeekt de zelforganisatie Antilliaanse en Arubaanse beweging voor meer Participatie (MAAPP) bijna haar achterban om op 9 juni aanstaande gebruik te maken van haar stemrecht. Dit is ook hard nodig, want bij de gemeenteraadsverkiezingen afgelopen maart had de Antilliaanse gemeenschap met rond de 26% het laagste opkomstpercentage onder de allochtonen. 

In haar TV-spotje waarin de MAAPP haar oproep doet, wijst voorzitter Raymond Labad zijn kijkers op het feit dat er ook ‘eigen mensen’ van Antilliaanse en Arubaanse afkomst op een aantal van de verkiezingslijsten van de politieke partijen staan. Er staan 5 kandidaten op lijsten van vooral de linkse partijen. Maar ook als de stemmer meer rechts is georiënteerd, de MAAPP herhaalt haar oproep maar nog eens: Ga stemmen! Maar hoe links of rechts zijn de Antillianen en Arubanen? En hoe stemde men dan bijvoorbeeld op Curaçao voor de overtocht naar Nederland? 

Caribische politiek
Op het grootste Antilliaanse eiland, Curaçao, zijn de politieke partijen vooral pragmatisch en om een leider heen georganiseerd. De partijen zijn minder ideologisch georiënteerd dan in Nederland. Er is sinds begin de jaren 70 van de vorige eeuw wel een tweedeling ontstaan tussen de wat liberale conservatieve partijen uit de jaren 50 en de wat progressievere en meer socialistische partijen die zijn ontstaan rond en na de arbeidersopstand van 1969.

Op een cultureel festival treft de verslaggever Egbert (54) en Leyla (52) aan. Ernest woont en werkt in Amstelveen als archivaris en stemde toen hij op Curaçao woonde aan het eind van de jaren 70 altijd voor de sociaal- democratische partij MAN. 'Ze waren op dat moment heel goed bezig', vertelt hij, en ze hadden een intellectueel imago waar hij zich goed bij voelde. In Nederland was hij minder partijvast en switchte hij tussen D66 en de PvdA en bij gemeenteraadsverkiezingen liet hij zijn keus nog weleens op GroenLinks vallen. Maar, zegt hij, Ik ben een echte sociaal- democraat.  
Hetzelfde geldt eigenlijk voor zijn goede vriendin Leyla. Leyla woont in Lelystad en werkt als juriste in Den Haag. Haar stem gaat vaak naar de PvdA of Groen- Links. Op Curaçao koos ze ook altijd voor de MAN; een sociaal- democratische partij die het dichtst bij haar ideeën stond wanneer het gaat over de ontwikkeling van haar eiland. Beiden twijfelen nog over hun stemkeuze dit jaar, maar de PvdA maakt zoals vaak in het verleden weer een grote kans daarop. 

Boos op de PvdA
Vóór de roerige jaren 70 voerden op Curaçao vooral de Katholieke Nationale Volkspartij en de wat liberale Democratische Partij (DP) de scepter op het eiland. Stadsbewoners stemden traditioneel op de laatste partij en mensen van het platteland op de Nationale Volkspartij. Surinaamse en andere migranten op  Curaçao stemden ook traditioneel op de DP. Zo ook Nori (80). Haar Surinaamse ouders stemden DP, dus zij ook. Daar bestond geen discussie over, je stemde wat je ouders stemden.

Nori woont nu al 47 jaar in Nederland en de laatste jaren woont ze in een Surinaams/ Antilliaanse ouderen woongroep in Groningen samen met haar vriendin Irene van 74. Irene haar familie kwam van een buitenwijk op Curaçao en stemde zoals het toen hoorde op de katholieke Nationale Volkspartij. 'Geen haar op je hoofd die eraan dacht om op de andere partij te stemmen.' Nu in Nederland stemmen beide vriendinnen trouw PvdA. Ze zien het als een sociale partij en vinden het belangrijk om als immigranten in een vreemd land, voor een sociale partij te kiezen die het opneemt voor de zwakkeren. 'Maar, ik ben de laatste jaren wel boos geweest op de partij', vertelt Nori. 'Ze hebben ontzettend veel fouten gemaakt en ze hebben soms de zwakke mensen in de steek hebben gelaten.' Desondanks blijft ze trouw aan de partij.

Irene is naast sociaal ook christelijk. Toch heeft zij zichzelf nooit herkend in het CDA en ze zal er ook nooit op stemmen. Irene wijkt met dit stemgedrag af van een opvallende conclusie uit een FORUM-onderzoek naar het stemgedrag onder allochtonen. Uit dit onderzoek concludeert FORUM, instituut voor multiculturele vraagstukken, dat Antillianen - veel meer dan andere allochtonen – een stem op het CDA (14%) of de ChristenUnie (7%) overwegen. Maar de overstap naar de Christen Unie die blijkbaar veel oudere Antillianen maken, maakt Irene niet. Het lijkt alsof de politieke vorming op Curaçao uit de jaren 50 van trouw blijven aan een partij, zo sterk bij de 2 vriendinnen is blijven hangen dat de PvdA anno 2010 hiervan nog profiteert.

Schoffering van Verdonk
Enver (23) woont en studeert in Enschede. Hij wil na zijn studie Elektrotechniek terug naar Curaçao, waar hij waarschijnlijk op de liberale partij PAR zou stemmen. 'Een partij die positief naar de toekomst kijkt, net zoals ik.' In Nederland voelt hij zich het meest aangetrokken tot D66 die in zijn ogen ook fris en toekomstgericht is. Als carrière georiënteerde liberaal zou de VVD misschien zijn eerste keuze kunnen zijn, maar daarvoor is de schoffering van toenmalig VVD-minister Verdonk waarmee zij, in zijn ogen, Antilliaanse jongeren uit Nederland wilde weren nog niet vergeten en wordt die nog altijd gevoeld.  

Madeline (36) is opbouwwerkster in Amsterdam en van gegoede afkomst. Op de Antillen stemde ze daar zoals de meeste mensen uit haar omgeving op de regeringspartij en liberale partij PAR. Maar de laatste jaren in Nederland stemt ze op de SP, de Socialistische Partij. Ze wil een duidelijk signaal afgeven dat ze het met veel zaken zoals ze geregeld zijn, als in de zorg bijvoorbeeld, het niet eens is en vindt de SP daarin het beste alternatief. Madeline vindt het trekken van vergelijkingen tussen haar stemgedrag op de Antillen en in Nederland overigens mank gaan: 'Er zijn geen linkse en rechtse partijen op Curaçao. Dat speelt in Nederland meer.'

Trouw en traditie
Het lijkt erop dat Antilliaanse kiezers in plaats van het volgen van hun politiek gevoel, meer hun traditionele instelling vanuit de Antillen hebben meegenomen naar Nederland wanneer het gaat om je politieke voorkeur uitspreken. Eenmaal bij een partij dan blijf je daarbij. Of dit ook geldt voor de jongere generatie valt te bezien, zoals het stemgedrag van student Enver toont. Een rondgang onder verschillende Antillianen bevestigt vooralsnog wel de vaststelling gedaan in meerdere onderzoeken, namelijk dat de Antilliaanse gemeenschap in grote meerderheid voor links kiest.
_{Uit privacy-overwegingen zijn de (meeste) namen in dit artikel gefingeerd.
Tot 9 juni verschijnt er op wereldjournalisten.nl artikelen over het stemgedrag van nieuwe Nederlanders. Dit is het tweede artikel in de serie. Het eerste artikel ging over het stemgedrag onder Surinaamse Nederlanders.}